السيد الطباطبائي
128
قرآن در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )
خوددارى مىكند و در هر كارى كه انجام مىدهد به حسب تشخيصى كه داده از حكم عقل خود پيروى مىكند و عقل نيز در جائى كه نفع بىمزاحم ديد حكم بلزوم فعل خواهد نمود و در جائى كه ضرر خالص يا ضرر مزاحم ديد حكم بلزوم ترك صادر خواهد كرد ( البته مراد ما از حكم و قضاوت عقل اينست كه ضرورى بودن فعل يا ترك را درك كند اما دعوت بسوى فعل يا ترك و خواستن يكى از آن دو در حقيقت كار عاطفه و احساسى است كه عقل روى خواست آن عمل درك را انجام مىدهد و نفع بىمزاحم فعل را تصديق يا تكذيب مىكند آرى چون اين دركها اعتبارى و قرار دادى است درك و قضاوت و حكم در آنها يكى است ، دقت كافى شود ) . 3 - نوع انسان بچه معنى اجتماعى است ؟ در اينكه نوع انسان در خارج اجتماعى است و پيوسته در حال اجتماع و دسته جمعى زندگى مىكرده و مىكند و افراد دست بدست همديگر داده با تعاون برفع حوائج مىپردازند ترديدى نيست ، ولى آيا اين تعاون و همدستى را به مقتضاى طبع اولى مىخواهد و از اول مايل است كه